i nói :
- Việc binh gia thắng bại là thường, sao Thừa Tướng lại tự trách như vậy ?
Phí Vĩ tâu :
- Nay Thừa Tướng bại binh mà tự xét như vậy, thiệt là một cái gương sáng cho triều đình. Ý người muốn lấy mình mà răn kẻ khác. Xin Bệ hạ chớ phụ lòng .
Hậu Chúa cực chẳng đã, bèn hạ chiếu giáng chức Khổng Minh làm hậu Tướng quân, và kiêm nhiệm việc Thừa Tướng.
Rồi sai Phí Vĩ đệ chiếu đến Hớn Trung.
Khi lãnh chiếu, Phí Vĩ sợ Khổng Minh hổ thẹn, nói :
- Ai nấy nghe Thừa Tướng lấy được bốn quận thì mừng lắm .
Khổng Minh cả giận nói :
- Lấy được rồi làm mất thì có ích gì. Nếu lấy điều đó làm mừng thì thật nhục cho tôi .
Phí Vĩ lại nói :
- Nghe Thừa Tướng thâu được Khương Duy ai nấy đêu phục.
Khổng Minh nói :
- Ðược một tướng mà không hoàn thành việc lớn, ấy là kẻ bất tài có chi mà khen. Những kẻ vì nước quên mình đều phải coi thân danh mình đứng sau sự hưng vong của Quốc Gia. Phải biết xét lỗi mình mà răn dè, phải tự mình khắc phục lấy mình mới giúp ích quốc lợi dân được.
Phí Vĩ rất bái phục . Rồi giã từ trở về Thành Ðô.
Còn Khổng Minh lo luyện tập binh mã, dự bị đồ chinh chiến để lo toan công việc ngày sau.
Còn Tư Mã Ý đuổi được binh Thục ra khỏi bờ cõi bèn cùng Ngụy Chúa trở về Lạc Dương.
Tào Tuấn nói :
- Ta xem Thục muốn chiếm Trường An. Sao không thừa dịp này đánh vào Hớn Trung, đặng thâu hồi Lưỡng Xuyên ?
Tư Mã Ý thưa :
- Chưa nên . Vì Trời đang nóng bức rất khó tấn binh. Tôi xin cử Trần Thương đạo khẫu để đắp thành ngăn giữ .
Tào Tuấn hỏi ai :
- Tư Mã Ý thưa :
-Tên Hích Chiêu ở quận Thái Nguyên có sức mạnh hơn người. Người ấy đủ chống với Khổng Minh.
Tào Quăn bèn phong Hích Chiêu làm Trấn Tây Tướng Quân, khiến đến bảo thủ Trần Thương đạo Khẫu.
Ðang bàn bạc bỗng có tin báo Tư Mã đại Ðô Ðốc Dương Châu là Tào Hưu sai người dâng biểu :
- Bên Ðông Ngô có Thái Thú tên Châu Phương, tình nguyện xin dâng quận Phan Dương mà đầu . Lại nói lúc này nên tấn binh đánh Ngô.
Tào Tuấn hỏi, Ý thưa :
- Lời biểu rút có lý. Vậy xin tấn binh đánh Ngô.
Tào Tuấn bèn sai Ý và Giả Quỳ đem binh đến giúp Tào Hưu.
Giả Quỳ nói với Ý :
- Người Ðông Ngô phản phúc thật khó mà tin.
Tư Mã Ý nói :
- Cơ hội tốt không nên bỏ.
Tư Mã Ý, Giả Quỳ và Tào Hưu bèn hiệp nhau chia ra ba đạo.
Tào Hưu đi lấy Huyễn Thành, Giả Quỳ cùng Mãng Lũng đi với Hồ Chất kéo tới Ðồng Quan, còn Tư Mã Ý thẳng đến Dương Lăng.
Tôn Quyền đang ở Võ Xương (Ðồng Quan) bàn luận với chư tướng rằng :
- Tào Hưu thường hay xâm lấn đất đai nên quan Thái Thú Phan Dương làm ra quỉ kế mà dẫn binh Ngụy vào nơi trọng địa để mai phục bắt hắn. Nay binh Ngụy chia làm 3 đạo kéo tới, các khanh có kế chi ?
Cố Ung tâu :
- Xin Chúa Công nên hỏi Lục Bá Ngươn mới được.
Tôn Quyền bèn cho thỉnh Lục Tốn đến.
Lục Tốn thưa :
- Tôi xin lãnh mạng ra cự địch. Lại xin tiến cử thêm Châu Huờn và Toàn Trung .
Tôn quyền bèn phong Châu Huờn làm Tả Ðô Ðốc và Toàn Trung làm Hữu Ðô Ðốc. Sau đó Lục Tốn thống lãnh binh Giang Nam và binh Kinh Châu gồm 70 vạn chia làm 3 đạo. Lại khiến Gia Cát Cẩn giữ chặt Giang Lăng cự với Tư Mã Ý. Còn thảy đều kéo tới Huyễn Thành.
Lúc Tào Hưu đem binh đến Huyễn Thành thì Châu Phương ra tiếp.
Tào Hưu nói :
- Khi được thư của túc hạ, ta đã báo cho Thiên Tử nên ngài đã cử đại binh chia làm 3 đạo mà đánh Giang Ðông. Nếu lấy được Giang Ðông thì công của túc hạ không phải nhỏ. Song lại có kẻ nói túc hạ đa mưu, e lời không ngay .
Châu Phương nghe nói vùng khóc rống mà rằng :
- Tôi tiếc vì không được phơi bày ruột gan để ông thấy lòng trung của tôi. Nếu có tin đồn, ắt là có kẻ ly gián rồi . Nói xong toan rút gươm tự vận, nhưng Tào Hưu can ngăn.
Châu Phương bèn lấy gươm cắt tóc mà rằng :
- Tóc tôi là của cha mẹ tôi để lại, nay cắt đi xin ông rõ lòng tôi .
Lúc ấy có Giả Quỳ đến ra mắt.
Tào Hưu , nói :
- Binh Ðông Ngô ắt sẽ kéo đến Huyễn Thành, còn lời nói của Châu Phương thấy cũng khó tin, xin Ðô Ðốc hãy cẩn trọng .
Tào Hưu cả giận mắng :
- Những kẻ đa nghi sao làm việc lớn được. Ta vừa muốn tấn binh, mi lại can, tội ấy đáng chém . Nói đoạn tước hết binh quyền của Giả Quỳ , cho ở lại giữ trại. Sau đó kéo đại binh đi đánh Ðồng Quan.
Châu Phương nghe Tào Hưu tước quyền Giả Quỳ thì cả mừng mà rằng :
- Tào Hưu mà nghe lời Giả Quỳ thì Ðông Ngô nguy rồi. Bèn cấp báo cho Lục Tốn hay.
Lục Tốn bèn sai Từ Thạnh phục binh tại Thạch Ðình.
Còn Tào Hưu khiến Châu Phương dẫn binh đi trước do đường.
Khi đến Thạch Ðình, Châu Phương nói với Tào Hưu :
- Ở đây có thể đóng binh được .
Tào Hưu nghe theo, đem binh đóng hết nơi đó.
Hôm sau có tin Ðông Ngô đóng binh ở phía trước.
Tào Hưu cả kinh khiến kêu Châu Phương đến hỏi, chẳng dè Châu Phương đã dẫn vài mươi tên quân đi mất rồi.
Tào Hưu than rằng :
- Ta đã lầm kế của Châu Phương rồi ! Bèn khiến Ðại tướng Trương Phổ đem binh đem cự với Từ Thạnh. Hai đàng đánh nhau một trận.
Trương Phổ chống cự không lại trở về báo cho Tào Hưu.
Tào Hưu cả giận nói :
- Ta đã có kế bắt Từ Thạnh như trở tay .
Nói đoạn sai Trương Phổ phục nơi Nam Thạch Ðình , sai Tiết Kiều phục nơi phía Bắc Thạch Ðình, hẹn lúc rạng đông, Tào Hưu sẽ đến đánh, dụ Từ Thạch đến đó, rồi xông ra mà giết. Ðâu đó đều y kế mà hành động.
Ðêm ấy Lục Tốn cũng sai Châu Huờn và Toàn Trung đến mai phục nơi mé núi Thạch Ðình, Tốn thống lãnh đại binh, hễ có lửa hiệu bốc lên thì đốc binh xông vào. Khi Châu Huờn dẫn binh đến sau trại Ngụy thì Trương Phổ không ngờ là binh Ngô bèn đến hỏi chuyện, bị Châu Huờn cho một đao rụng đầu. Binh Ngụy thất kinh vùng chạy.
Còn Toàn Trung đánh Tiết Kiều.
Kiều chống không nổi bỏ chạy.
Châu Hườn, Toàn Trung rượt theo nổi lửa, Lục Tốn thấy lửa hiệu, xua binh kéo tới. Ba đạo binh đánh ép lại, binh Ngụy bị giết như rạ.
Tào Hưu thất kinh chạy dài, nhưng bị Từ Thạnh chận đánh, may nhờ có Giả Quỳ đang trong trại thấy lửa cháy bèn dẫn binh đến cứu.
Tư Mã Ý đóng ở Giang Lăng, khiêu chiến Gia Cát Cẩn.
Cẩn cố thủ không ra đánh, nay nghe Tào Hưu thất trận cũng rút về .
Lục Tốn toàn thắng về ra mắt Tôn Quyền.
Quyền mừng rỡ mở tiệc khao quân.
Lúc đang ăn uống thấy Châu Phương đầu không có tóc thì cười mà rằng :
- Tướng quân tuy mất tóc nhưng nước còn , ấy là cái công rất lớn .
Bèn phong Châu Phương làm Nội Hầu.
Lục Tốn tâu :
- Nay Tào Hưu bại binh, vậy Chúa Công nên viết thơ xúi Khổng Minh tấn binh phạt Ngụy.
Tôn Quyền y kế viết thơ sai đem đi liền. 

Hồi 96

Khổng Minh dâng biểu xuất Kỳ Sơn
Khương Duy tráo thư giết binh Ngụy
Tháng chín năm Kiến Hưng thứ sáu nhà Hớn, Tào Hưu bị bại binh vì Lục Tốn nơi Thạch Ðình. Trong lòng hết sức buồn rầu nên sanh bệnh. Khi về đến Lạc Dương thì bịnh nặng mà chết.
Phần Tư Mã Ý trở về được các quan tiếp vào điện mà hỏi :
- Tào Ðô Ðốc bị thua như vậy tất can hệ đến Nguyên soái . Vậy sao Nguyên soái về vội vậy ?
Tư Mã Ý đáp :
- Tôi sợ Khổng Minh hay tin bại binh như vậy , thừa thế đánh lấy Tây Xuyên, nên phải về gấp để phòng .
Bá quan mỉm cười cho là nhát.

Còn Ðông Ngô kể lại việc thắng Ngụy và xin Hậu chúa đem binh phạt Ngụy .
Hậu chúa cả mừng bèn tin cho Khổng Minh .
Khổng Minh được tin cũng rất hoan hỉ, bèn họp các tướng lại tìm kế . Trong lúc đang nghị kế xảy một cơn gió thổi làm cho cây tòng tước trại ngã xuống, ai nay đều kinh .
Khổng Minh bèn nói :
- Ðiềm sẽ mất một viên Ðại tướng. Chư tướng còn ngơ ngác thì Triệu Thống và Triệu Quảng con Triệu Vân xin ra mắt. Khổng Minh khóc rống mà than :
- Ôi Triệu Vân đã qua đời rồi . Hỏi ra thì được biết Triệu Vân lâm bịnh mà chết.
Khổng Minh than :
- Thế là Thục mất đi một rường cột .
Khổng Minh bèn sai con Triệu Vân đến Thành Ðô tâu cùng Hậu chúa .
Hậu chúa được tin khóc ròng, ôm mặt nói :
- Lúc Trẫm còn thơ ấu nếu không có Triệu Vân ắt trẫm đã thác nơi đám loạn quân rồi .
Nói rồi bèn hạ chiếu hàm ân cho Triệu Vân làm Ðại tướng quân, dạy chôn tại Thành Ðô, lại truyền lập Miếu Ðường, bốn mùa tế hưởng.
Ðoạn, phong Triệu Thống làm Hổ Bôn trung lang tướng. Triệu Quảng làm Nha Môn tướng.
Bỗng có người đến tâu :
- Thừa Tướng sai người đến dâng biểu xin xuất sư .
Hậu chúa cả mừng, truyền Khổng Minh thống lãnh binh mã đi đánh Ngụy .
Ðược giáng chỉ, Khổng Minh bèn phong Ngụy Diên làm Tiên phong, kéo tới Trần Thương đạo khẩu .

Về phía Ngụy Chúa thì từ ngày Tào Hưu thác, rất buồn rầu, bỗng có tin từ Trường An báo, Khổng Minh lại cử đại binh đến đánh Ngụy .
Tào Tuấn bèn hội các tướng lại tính kế .
Tào Chơn bước ra tâu :
- Tôi xin tình nguyện dẫn binh đi bắt Khổng Minh. Hiện tôi có Vương Song đại tướng, sức mạnh vô song, lại có cây đại đao nặng trăm cân, giương nổi cây cung hai tạ, với ba trái chùy rất lợi hại . Vậy tôi xin cử Vương Song làm tiên phuông. Tào Tuấn nghe nói cả mừng bèn phong cho Vương Song làm Hổ Oai tướng quân, Tào Chơn làm Ðại Ðô Ðốc, cùng với Quách Hoài vân Trương Hấp cùng nhau cố thủ Ải Khẫu .
Còn Khổng Minh đến ải Trần Thương có tin báo Trần Thương thành lũy rất kiên cố lại có Hích Chiêu trấn giử .
Khổng Minh nói :
- Phía Bắc Trần Thương là Nhai Ðình, vậy phải lấy được Trần Thương thì mới có đường ra Kỳ Sơn. Nói rồi bèn sai Ngụy Diên đem binh đến công phá bốn mặt thành.
Ngụy Diên đánh ròng mấy ngày, nhưng phá không nổi, bèn về thưa với Khổng Minh.
Khổng Minh rất buồn bực, bỗng Cẩn Tường bước ra nói :
- Tôi xin đến Trần Thương mà dụ Hích Chiêu đầu hàng khỏi tốn binh mã .
Khổng Minh hỏi dùng lời chi mà dụ thì Cẩn Tường thưa :
- Hích Chiêu người Lũng Tây thuở nhỏ kết bạn với tôi rất hậu, nay lấy tình ấy mà tỏ bày lợi hại, ắt y sẽ qui hàng .
Khổng Minh y lời Cẩn Tường vội thẳng tới Trần Thương, kêu quân vào báo .
Hích Chiêu mở cửa cho vào rồi hỏi :
- Cố nhân có việc chi mà đến đây ?
Cẩn Tường thưa :
- Vâng lệnh Khổng Minh , người dạy đến thăm anh và bàn với anh một việc .
Hích Chiêu nhăn mặt :
- Tôi với Khổng Minh là kẻ địch. Còn anh với tôi tuy là bạn. Nhưng ai thờ Chúa nấy . Anh không nên lấy lời dịu ngọt mà dụ tôi về đầu . Nói xong bước ra . Quân sĩ lại giục Cẩn Tường phải đi mau .
Cẩn Tường về kể sự việc cho Khổng Minh.
Khổng Minh lại khiến Tường ra mắt y lần nữa, lấy lời lợi hại mà phủ dụ .
Cẩn Tường lại đến bên thành xin ra mắt Hích Chiêu .
Hích Chiêu lên thành nói lớn :
- Hãy trở 